തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ജനപ്രതിനിധികൾക്കോ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കോ എതിരെയുള്ള അഴിമതി, ക്രമക്കേട്, അധികാര ദുർവിനിയോഗം, കർത്തവ്യവിലോപം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പരാതി നൽകാനുള്ള ഉയർന്ന ജുഡീഷ്യൽ സംവിധാനമാണ് തദ്ദേശ ഒംബുഡ്സ്മാൻ. ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജിയുടെ പദവിയുള്ള വ്യക്തിയാണ് ഇതിന്റെ തലവൻ.

പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിയോ സെക്രട്ടറിയോ എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ, ഉത്തരവുകൾ, ലൈസൻസ് നിഷേധിക്കൽ, കെട്ടിട നിർമ്മാണ പെർമിറ്റ് റദ്ദാക്കൽ തുടങ്ങിയവയ്‌ക്കെതിരെ അപ്പീൽ നൽകാനുള്ള നിയമപരമായ സംവിധാനമാണ് തദ്ദേശ ട്രൈബ്യൂണൽ. ഇതിന്റെ ആസ്ഥാനം തിരുവനന്തപുരം.

പഞ്ചായത്ത് സേവനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കാലതാമസമോ മറ്റ് ബുദ്ധിമുട്ടുകളോ ഓൺലൈനായി നേരിട്ട് മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്താം. cmo.kerala.gov.in വഴി നൽകുന്ന പരാതികൾ നിശ്ചിത സമയത്തിനകം തീർപ്പാക്കാൻ ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.

തദ്ദേശ വകുപ്പിന്റെ ഓൺലൈൻ ഏകജാലക സംവിധാനമാണ് കെ-സ്മാർട്ട്. പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസിൽ നേരിട്ട് പോകാതെ തന്നെ സേവനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ ഓൺലൈനായി സമർപ്പിക്കാനും അവയുടെ പുരോഗതി (Track Status) അറിയാനും സാധിക്കും.

പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസുകളിൽ നടക്കുന്ന കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെടൽ, വൻതോതിലുള്ള സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകൾ, സർക്കാർ ഫണ്ട് വകമാറ്റി ചിലവഴിക്കൽ എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ വിജിലൻസ് ആൻഡ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോയ്ക്ക് നേരിട്ട് പരാതി നൽകാവുന്നതാണ്.